Brzeg Dolny

Historia

Osadnictwie na terenie gminy Brzeg Dolny pojawiło się względnie wcześnie, albowiem uprzednio w środku epoce brązu. W roku 1819 odkryto cmentarz zawierające 88 urn, przedmioty codziennego użytku i rzesza przedmiotów z brązu. Na terenie obecnego miasta pierwszą osadę datuje sie na wczesne wieki średnie - to jest VI - VIII wiek, co potwierdzają wykopalisk archeologiczne (osiedle Stary Warzyń, które wskroś długi pora nie było ujęte wewnątrz granicach administracyjnych miasta).

O dawnym Brzegu Dolnym, osadzie założonej na prawym, wysokim brzegu Odry, po kiedyś naczelny wspomina Księga Ziemska Księstwa Wrocławskiego wewnątrz roku 1353. Do osady należało w takim przypadku 1,5 łanu ziemi plus młyn ponad Odrą wewnątrz bliżej nieoznaczonym miejscu. Z tej informacji wolno wnioskować, że Brzeg Dolny w środku tamtych czasach był osadą o niewielkim znaczeniu gospodarczym, która oryginalnie była folwarkiem należącym do panów z Głoskowa (obecna wieś Głoska) - miejscowości leżącej na przeciwnym brzegu rzeki. Miejscowość wymieniana jest do wnętrza dokumentach do wnętrza roku 1353 w charakterze Brzege, 1355 Brsege, 1453 Brziegk, 1662 Persig, Prizig również Borsig, oraz ponadto Brzig, Przieck czyli Przigk. Umiejscowienie osady powyżej rzeką wywarło wpływ na mieszkańców, którzy do wnętrza większości zajmowali się flisactwem także rybołówstwem.

Z przekazów z roku 1491 r. dowiadujemy się, że wewnątrz istniała tu przeprawa promowa wskroś Odrę. Do XVI w. wieś była przeważnie w środku posiadaniu rodu Hugowiczów plus Falckenhainów. W 1561 r. dotychczasowy właściciel Brzegu Jan Falckenhain zbudował na Odrze jaz, zaś każdy z osobna przepływający na wskroś niego statek musiał wynagradzać cło. W tamtych czasach istniał ponadto spory młyn wodny. W czasie wojny trzydziestoletniej (1618 - 1648) kolonia poniosła olbrzymie straty wewnątrz ludności pogłębione na wskroś panującą zarazę. Przełom w środku dziejach miejscowości nastąpił wewnątrz roku 1660, jak właścicielem osady został Georg Abraham von Dyhern. W 1663 r. otrzymał od momentu cesarza Leopolda I prawa miejskie na rzecz swej miejscowości. Dzięki prawom miejskim miastu przyznano system prawny zakładania cechów, urządzania dwójka baty do wnętrza tygodniu targów dodatkowo kwartet bicie w środku roku jarmarków. Zezwolono podobnie na używanie herbu, na którym widnieje zalęgnąć się św. Jerzego na koniu zabijającego włócznią smoka. Wraz z otrzymaniem praw miejskich zmieniona została polska miano miejscowości na Dyhernfurth pochodząca od momentu ówczesnego właściciela von Dyherna. Mimo że miasto posiadało urząd miejski dodatkowo burmistrza, było uzależnione od momentu swoich właścicieli.

Georg Abraham von Dyhern starał się rozbudować dopiero co powołane miasto. W 1655 r. ufundował kaplicę p.w. św. Jadwigi oraz katolicką szkołę na rzecz chłopców. W 1668 r. otwarta została drukarnia, założono zrobiony z drewna rurociąg doprowadzający wodę pitną do rynku również otwarto łaźnię miejską. W 1686 r. w środku mieście osiedlili się Żydzi. Założyli własne osiedle, synagogę, szkołę oraz cmentarz. Miejscowa drukarnia drukowała książki żydowskie. Tu wychodziła od chwili 1772 r. pismo żydowska pt. "Dyhernfurther Privilegierte Zeitung" drukowana wewnątrz języku niemieckim również hebrajskim. W 1701 r, został zawiązany zwierzchni w środku mieście gildia garncarzy. W pierwszej połowie XVIII w, poprzedni właściciel miasta ufundował Drogę Krzyżową. W latach 1743-1745 luteranie zbudowali wewnątrz rynku dom modlitwy oraz założyli odrębną szkołę.

Kolejne reanimacja przeżywa miasto u schyłku XVIII wieku, podczas gdy właścicielem miasta zostaje minister Śląska Karol Jerzy von Hoym, który dokonał dookoła 1785 r. przebudowy barokowego pałacu w środku stylu klasycystycznym, według projektu śląskiego architekta Karla Gottharda Langhansa. Obok pobudowano oficynę pałacową, która zachowała wysoki poziom klasycystyczny do dnia dzisiejszego. Nieopodal pałacu funkcjonował piwo oraz akuratnie prosperujący hacjenda stosowny do właścicieli miasta. Na północ od chwili pałacu założono szeroki ogród w środku angielskim stylu z egzotycznym drzewostanem. Park przyozdabiały budowle rekreacyjne zaprojektowane podobnie wskroś Langhansa, pływalnia kąpielowy, herbaciarnia dodatkowo leśniczówka. Okazały ogród spełniał podobnie zadania praktyczne. Na jego obszarze znajdował się młyn napędzany wodą pochodzącą ze stawów parkowych, zaś chociażby uprawiano winną latorośl. Za rządów Hoyma powstała też pierwsza do wnętrza mieście apteka, otwarta do wnętrza 1785 r.

W 1806 r. na wysokim brzegu Odry w górę pałacu założono małą stocznię rzeczną. W 1818 r, wewnątrz wyniku reformy Brzeg Dolny został przesunięty z powiatu wrocławskiego do powiatu wołowskiego. W tym samym wieku otwarto urząd pocztowy. Obok kaplicy św. Jadwigi założono cmentarz. W 1855 r. guru garncarski K. G. Schwendke założył wytwórnię kafli. W 1860 r. sprowadzono z Trzebnicy trzy siostry zakonne Boromeuszki wewnątrz celu pielęgnacji chorych. Założyły one przeciw kaplicy św. Jadwigi nieduży szpital również przytułek. W 1873 r. przerzucono na wskroś Odrę most kolejowy. W dwójka lat z kolei miasto uzyskało spaw kolejowe z Wrocławiem dodatkowo Głogowem. Otwarcie linii kolejowej nie przyczyniło się mimo to do znaczniejszego ożywienia życia gospodarczego. Liczba mieszkańców nieznacznie wzrosła, dochodząc do 1500 osób.

Na początku XX w. miasto otrzymało wiązanie telefoniczne z Wrocławiem plus innymi miastami. W 1907 r. utworzony został urząd pocztowy. Po wydzieleniu wewnątrz roku 1919 na rzecz potrzeb miasta 120 morgów gruntu z obszarów dworskich, rozpoczyna się jego pełen werwy rozwój. W 1926 r, niezależne dopóty włości dworskie zostały administracyjnie podporządkowane magistratowi.

W latach 1931 - 1941 w środku Brzegu Dolnym ukazywała się lokalne periodyk "DYHERNFURTHER STADTBLATT" organ magistratu miasta. W 1939 r. miasto liczyło 2013 mieszkańców. W okresie międzywojennym Brzeg Dolny pełnił funkcję ognisko usługowego obsługującego okoliczne wsie. W mieście działały - zakład przemysłowy wyrobów ceramicznych, drukarnia, 3 młyny, zakład wyrobów dzianych, warsztaty mechaniczne, cegielnie, 2 tartaki, piwo również rzeźnia.

Do tragicznych wydarzeń doszło do wnętrza Brzegu Dolnym do wnętrza czasie II wojny światowej. Władze niemieckie wybrały otoczone lasami miasteczko do budowy zakładów chemicznych, których praca miała sprzyjać potrzebom frontu. W 1938 r. albo 1939 budowę zakładów rozpoczął koncern IG. Farbenindustrie. Kosztem pół mld. marek 15 firm budowlanych wobec generalnym nadzorem firmy "LURANIL" z Ludwigshafen wzniosło 130 budynków fabrycznych. Zakłady o nazwie "ANORGANA" G.m.b.H produkowały bojowe środki chemiczne takie w charakterze stado także sarin, którymi napełniano bomby lotnicze dodatkowo pociski artyleryjskie. Przy pracy zatrudniano więźniów obozów koncentracyjnych. Na terenie Brzegu Dolnego znajdowały się dwójka podobozy obozu koncentracyjnego Gross Rosen - Dyhernfurth I także II. Więźniowie Dyhernfurth I zatrudnieni byli do wnętrza fabryce chemicznej wobec produkcji gazów bojowych także napełnianiu pocisków również bomb płynnym gazem, za to więźniowie z Dyhernfurth II pracowali wobec rozbudowie fabryki. W 1939 roku miasto miało 2013 mieszkańców.

24 stycznia 1945 r. tuż przedtem nadejściem frontu, hitlerowcy rozpoczęli ewakuację podobozów. Ogółem z podobozu wyprowadzono naokoło 3000 więźniów. W trakcie ewakuacji esesmani zgładzili dookoła 2 tysięcy więźniów z obydwu podobozów. 26 stycznia 1945. r. oddziały radzieckie 27 Korpusu 13 Armii Polowej zajęły opustoszałe miasto. Częściowemu zniszczeniu zdyscyplinowany zakłady chemiczne "Anorgana", gdy to 5 lutego 1945 r. na w kilku słowach odbiła słabo bronione wskroś Rosjan miasto zgrupowanie uderzeniowa gen. Sachsenheimera. Zniszczono pozostałe wewnątrz fabryce gazy bojowe dodatkowo kartoteka podobozowe, ślady zbrodniczej działalności Niemców na tutejszym terenie. W tym czasie naćpany został pałac Hoymów.

Wkrótce po ostatecznym wyparciu wojsk niemieckich przystąpiono do organizowania polskiej administracji. Miejscowość znalazła się do wnętrza obrębie terenów przyznanych Polsce do wnętrza wyniku II wojny światowej. Brzeg Dolny stał się siedzibą zarządu gminnego oraz utracił prawa miejskie. Rozpoczął się sprawa sądowa wysiedlania ludności niemieckiej oraz zasiedlania miejscowości ludnością polską, przede wszystkim z kresów wschodnich. W październiku 1946 r. teren zabudowany liczyła 1462 mieszkańców, w środku tym Polaków ze Wschodu 712, z Zachodu 114, przesiedleńców z centralnej Polski - 300, Niemców 336. We wrześniu 1947 r. do wnętrza gminie Brzeg Dolny mieszkało 5549 mieszkańców. Polaków ze Wschodu było 3705, z Polski centralnej 1422, z Zachodu 413. Ludność niemiecka została nareszcie usunięta z miasta w środku latach 1946 - 1948.

We wrześniu 1945 r. władze miasta przejęły od momentu władz radzieckich zakłady chemiczne "Anorgana". Fabryka była zrujnowana, natomiast maszyny także urządzenia zdemontowane dodatkowo wywiezione. Teren fabryki został skażony, co w środku znacznym stopniu utrudniało zabezpieczenie, natomiast po pewnym czasie odbudowę zakładów. Szybkim uruchomieniem "Anorgany" zainteresowane dawny władze centralne, wskutek tego do wnętrza październiku 1945 r. przybyła do Brzegu Dolnego zgrupowanie operacyjna Ministerstwa Przemysłu dodatkowo przejęła fabrykę od momentu władz miejscowych co do jednego z całym majątkiem. Szefem grupy operacyjnej - zaś z kolei pierwszym polskim dyrektorem Państwowej Fabryki Chemicznej "Anorgana" był mgr Zygmunt Zdrojewiski. Decyzją Ministerstwa Przemysłu zakłady miały zostawać odbudowane do wnętrza przyspieszonym tempie. Już wewnątrz 1946 r. na bazie surowców poniemieckich uruchomiono produkcję podchlorynu sodu. W 1947 r. wytwórnia produkowała podchloryn sodu także chlorek siarki. W czerwcu 1947 r. zmieniono poniemiecką nazwę zakładów na "ROKITA". Mocą zarządzenia Centralnego Zarządu Przemysłu Chemicznego wewnątrz Łodzi zostały utworzone do wnętrza 1949 r. Nadodrzańskie Zakłady Przemysłu Organicznego "ROKITA" wewnątrz Brzegu Dolnym.

W 1948 r. miasto odzyskało dogodną powiązanie z resztą Polski, przede wszystkim ze Śląskiem także odległym o 30 km Wrocławiem, wskroś odbudowane mosty - kolejowy na Odrze oraz drogowy na Widawie. Miejsko-przemysłowa kontakt Brzegu Dolnego przedtem w środku latach 40. zdawała się kłócić z jej prawno-administracyjnym statusem wsi plus na podstawie decyzji Powiatowej Rady Narodowej do wnętrza Wołowie 30 grudnia 1948 r. wprowadzono odrębną [[Gmina miejskaGmina miejska gminę miejską Brzeg Dolny, utrzymując jakkolwiek w dalszym ciągu gminę wiejską Brzeg Dolny.

W latach 50. Zakłady Chemiczne "Rokita" nareszcie solidny się centrum, któremu podporządkowano ewolucja innych dziedzin życia wewnątrz Brzegu Dolnym. "Rokita" przejmowała odsetek funkcji ubogiej administracji lokalnej, podejmowała plus finansowała liczne inwestycje wzbogacające miejską infrastrukturę. Stan ten został formalnie znany w środku 1954 r. w poprzek restauracja Brzegowi Dolnemu praw miejskich.

Na początku lat 50. społeczność zamieszkująca przeznaczone na rzecz zatrudnionych wewnątrz fabryce chemicznej osiedla Fabryczne, Leśne oraz Stary Warzyń przewyższała liczebnie osiadłych do wnętrza starej części miasta. W zakładach chemicznych "Rokita" pracowało na początku lat 50. zespół prawie że 1690-osobową, tudzież juz na początku lat 60. było to 3450-osobową. Powodowane przymusem jednostka wewnątrz latach 1951 - 1956 wybudowało od czasu podstaw siedziba na rzecz pracowników zakładów Warzyń Nowy na ok. 1500 mieszkańców plus rozbudowało na jego potrzeby wiejską szkołę podstawową w środku Warzyniu, oraz w środku 1955 r. przystąpiło do rozbudowy Osiedla Fabrycznego. W tych latach osiedla zostały wyposażone w środku stacje wstępnego oczyszczania ścieków także podłączone do świeżo wybudowanej sieci wody pitnej. W 1951 r. zaczęło funkcjonować wybudowane na wskroś "Rokitę" Technikum Chemiczne, zaś do wnętrza 1960 r. Liceum Ogólnokształcące im. Marii Skłodowskiej-Curie na Osiedlu Fabrycznym, dzielące budynek ze szkołą podstawową, przeniesione od tego czasu do obiektu na Osiedlu Warzyń (pierwszą siedzibę LO zajęła szkoła podstawowa). W 1952 r. na gruzach pałacu Hoymów wzniesiono odmienny pałac z przeznaczeniem na lokal mieszkalny kultury. Znalazły do wnętrza przedtem siedzibę kino, koła fotografików, filatelistów, miłośników muzyki, teatru dodatkowo innych dziedzin.

Lata 60. również 70. to na rzecz miasta do tej pory miesiączka dobrej koniunktury napędzanej inwestycjami "Rokity". Zakład szczodrze wynagrodził Brzegowi Dolnemu wcześniejsze zadanie przy zabudowę przemysłową boiska, oddając do wnętrza 1964 r. zlokalizowany krąg parku śliczny stadion sportowy, oraz w środku rok kalendarzowy po pewnym czasie otwierając wewnątrz sąsiedztwie pływalnia kąpielowy. W 1975 r. wewnątrz liczącym się na mapie gospodarczej kraju dolnobrzeskim ośrodku przemysłowym przybył niepodobny zakład, "Polgaz" produkujący płynny tlen oraz azot.

W pierwszym dniu stanu wojennego, 13 grudnia 1981 r. Brzeg Dolny nie był przeniknięty strajkami. "Rokicie" przydzielono komisarza wojskowego, obecnego w tym miejscu do końca 1982 r., zaś wprowadzono na jej terytorium wojsko. Represje spadały w zasadzie na aktywnych działaczy NSZZ "Solidarność". Nękano ich częstymi przesłuchaniami, poprzedni przypadki uwięzienia także internowania. 1 maja 1983 r. na wskroś ulice miasta przeszedł samowystarczalny pochód, będący demonstracją poparcia na rzecz konspiracyjnej "Solidarności" oraz zdecydowanego odrzucenia władzy, która represjami starała się utrzymywać forma rządów do wnętrza powszechnym odczuciu niereformowalny. W następstwie reżimowego odwetu Kolegium ds. Wykroczeń do wnętrza Wołowie wymierzyło ok. 60 uczestnikom pochodu wysokie grzywny, pokryte ze spontanicznych dodatkowo hojnych zbiórek mieszkańców miasta.

W latach 80. instytucje kościoła katolickiego odegrały rolę forum nie reglamentowanego wskroś władzę życia duchowego oraz publicznego. Właśnie do wnętrza tych czasach do wnętrza Brzegu Dolnym ramię w ramię dwóch starych parafii posługę duszpasterską podjęły świeżo wybudowane kościoły - Chrystusa Króla na Osiedlu Warzyń również Matki Bożej Królowej Polski na Osiedlu Fabrycznym.

Ogromne zmiany wewnątrz mieście plus gminie przyniosły lata 90. Zmiana systemu politycznego również wybory samorządowe do wnętrza czerwcu 1990 r. spowodowały przekazanie władzy ze szczebla centralnego - władzy samorządowej wewnątrz gminach oraz województwach. Zmieniała się też ekonomia - z zarządzanej centralnie na rynkową. 1 kwietnia 1992 r. "Rokita" stała się Jednoosobową Spółką Skarbu Państwa także zmieniła nazwę na Zakłady Chemiczne Rokita S.A. Ostatnie inwestycje "Rokity" służące całemu miastu to rozwinięcie Osiedla Warzyń II również przywiązanie do użytku w środku 1983 r. dużej automatycznej centrali telefonicznej. Ukoronowaniem przedsięwzięć zakładu na problem Brzegu Dolnego było wykonanie do wnętrza 1993 r. budowy nowoczesnego Kompleksu Hotelowo-Sportowego pod ul. Wilczej na osiedlu Warzyń Nowy. W latach tych oddano do użytku nową przychodnię zdrowia razem ze stacją dializ i zmieniony budynek liceum ogólnokształcącego. Ostatnią inwestycją samorządu była konstrukcja krytej pływalni, która została oddana do użytku w środku lutym 1999 r. W roku 1991 powstała periodyk samorządowa "Kurier Gmin" obejmująca swoim zasięgiem sąsiednie gminy, tudzież dwójka lata z kolei Telewizja Kablowa Brzeg Dolny.